14 Apr 2008
لیکچرنوت مضمون باغداری مربوط باغهای افغنستان
لیکچرنوت مضمون باغداری مربوط باغهای افغنستان
نوت : برای جوانه زدن تخم چهارچیز ضروری است.
1. حرارت
2. رطوبت
3. اوکسیجن
4. وقت معین
یک ورایتی نمیتواند ازگرده خودالقاح گردد بنابه ورایتی مخالف خودضرورت دارد.بطوری مثال دریک قطاردرخت سیب زرداگرکشت شده باشد درقطاردوم باید سیب سرخ کشت گرددتاازگرده یک دیگرالقاح صورت گیرد. وقتیکه دوگرده مخالف باهم القاح گردد تعغیردرتخم میایدنه درمیوه.
Monoecuse عبارت ازنباتی است که گل مذکرومونث دریک نبات میباشد مثال درخت چهارمغز.
Dormancy عبارت ازدوره استراحت است که تاشرایط محیطی اماده نگرددجوانه نمیزند.
Dormant دوره استراحت
Dormancyانواع مختلف داشته وعوامل زیاددارد
Hard seed coot قشرسخت دارد.این قشردارای موادمنحل کننده بنام inhibitor میباشد.
Rudimentary embryoدراین حالت انکشاف نبات است.
Physiological dormancy نبات متذکره قدکوتاه که هوای سرد ورطوبت بفدری کافی گرفته باشد.
1. رطوبت moisture
2. درجه حرارت (2-7 )temperature
3. اوکسیجن
4. وقت معین time
ازریگ انتقال تخم اسان صورت میگیرد درداخل وهم دراوکسیجن وروطوبت خوب صورت میگیرد.
نوت : یامیتوان تخم رادرداخل بوره اره دریک خریطه گذاشته دریک اطاق نگه داری گردد درصورت که رطوبت کافی داشته باشد.
قوریه باید درشمال تعمیرقرارداشته باشد بخاطریکه هوای ان طرف سرد میباشدبزودی جوانه نمیزند.
دوره استراحت درقوریه قرارذیل میباشد:
1. تخم سیب دوتاسه ماه
2. زردالودوماه
3. شفتالوسه ماه تاچهارماه
نوت : inhibitoraمانع نمووpromotora تحریک کننده نمومیباشد.
برای قوریه جای راانتخاب میکنم که شرایط نمویی ان زیادباشد بطور مثال خاک خوب باشد موادعضوی زیادداشته باشد ازهوای سردمسون باشداب وجودداشته باشد تقضابرای نهال وجودداشته باشد.
نوت : قوریه درقوریه قلمه تخم نیزکشت میشود.
درخت پیوند ازدوقسمت ساخته شده است.
1. Root stock که قسمت پایه میباشد که ریشه دران قراردارد.
2. Scion عبارت ازقسمت است که ازان میوه بدست می اید.
درجای که قوریه ساخته میشوددرخاک ان موادعضوی زیاد باشد قوریه ازحیوانات محفوظ باشد کود حیوانی کهنه استفاده شود.کودسیاه DAP نیز استفاده شود،دروقت قلبه کردن کودسفیداستفاده نشود،وسایل کار،تخم وغیره موجودمیباشد.ودروقت مناسب کشت شود.
تخم لوکات ،توت ،ام ،امروت دوره استراحت ندارد دروقت جمع اوری میوه کشت گردد.
زردالو،سیب ،املوک ،بادام شفتالوضرورت به هوای سرد مرطوب داردبه یک مدت معین البته.
نوت : بادام هرقدرزیادابیاری شود حاصل زیادمیدهد درتولید بادام کلفورنیاامریکا درجه اول ،هسپانیه درجه دوم ،ترکیه درجه سوم میباشد.
نوت : اگرشفتالوهرسال قدش کوتاه نگرددعمرش کوتاه میگردد.
تخم هارابه قطارها مستقیم شانده شود فاصله بین قطارهای 75سانتی متروبین تخمها 12سانتی مترباشد قطارها باید شرق وغرب باشدتخمه باید درپشته ها شانده شود همچنان تخمها باید سرچپه شانده شود
12*75=900سانتی مترویک متر مساوی است به هزار سانتی متر
زمین رابه شش حصه مساوی تقسیم کرده ویک حصه ان را مصارف راه جوی وغیره گرفته میشودبخاطریکه تعین نمودن مقداری تخم به کیلوگرام وسیر چنین عمل صورت میگرد.
ازخاطریکه یک تعدادتخم سبزمیشود برای ان دراول ساختن قوریه یک تعداد تخمها رانیزدیک باهم شانده دربهار انهارابجای تخمای سبزشده انتقال داده شود.
درصورتکه دریک جریب زمین سه نوع تخم شانده شود یعنی شفتالو،زردالوبادام شانده شود مقداری تخم یک جریب رابه سه تقسیم میکنیم
نوت : کودحیوانی کهنه درفی جریب 5تن استعمال شود.
کودسیاه DAPدرفی جریب 15کیلوگرام البته سه تاچهارماه قبل ازتخم یک ماه بعدازجوانه زدن درفی جریب 10کیلوگرام داده شود. دراخیرماه سوم درفی جریب 20کیلوگرام کودسفید داده شود.
1. Budding =Budderاین نوع پیوند درفصل نمویی فعال صورت میگرد.
2. Grafting =grafterاین نوع پیوند دروقت نمویی غیرفعال صورت میگیرد.
Inter stock یک درخت root stock خوب دارد ویک درخت scionخوب دارد اما باهم توافق ندارددراین صورت درخت راکه باهردوتوافق دارد میانجی بادرخت root stock پیوندنموده بعدازیک سال درخت میوه دار رامیتوان پیوندکنیم.
Combiamبینfylam وzylamقراردارد.
Combiamوسیله ترمیماتی انساج میباشدویک پرده نازک است که zylamرا بطرف داخل وfylam رابطرف خارج رهنمایی میکند.
وظیفه عمده fylam:
موادغذایی که دردربرگ ساخته میشود وموادعضوی ازطریق fylamبه اعضای جانبی،وپاین انتقال میابد.ومواد معدنی واب ازطریق zylamانتقال میابد.
Meristematic cells: عبارت ازحجرات فوق العاده فعال میباشد.
حجرات Callusحجرات غیرمشخص یاحجرات نوی بی سرنوشت میباشد که بعدابه root stockوبعداscionپیوست گردیده وزایلم ان به زایلم وفایلم ان به فایلم پیوندمیشوند.
Root stock بدوقسم است
1. Seedling root stock
2. Colonel root stock که به قسم غیرجنسی تکثرمیکند
Seedling orchard باغهای تولیدتخم راگویند.
1. Dwarfing
A-Milling 27 (20%)
B- Milling 9 (30%)
C- Milling 26 (40%)
2. Semi drafting
A- Milling 7 (50%)
B- M-M 106 (60%)
3. Vigorous
A- M-M 111(70%)
B- Milling 2
C- Milling 25
4. Very Vigorous
A- Milling 16 (100%)
B-M-M109 (100%)
طریقه انتقال دادن شاخچه پیوند ازیک منطقه به منتقه دیگر
درقدم سوم شاخچه های پیوند که ازان میگریم درداخل پلاستیک گذاشته ودن ان رابسته کرده درداخل اب یا همرای یخ گذاشته شودواب داخل پلاستیک نگردد به این طریقه شاخه های پیوندی چهارتاپنج روززنده باقی مانده وقابل استفاده میباشد.
پیوندبخاطراست که ازخواص خوب scionوroot stockاستفاده میگردد.
نوت : حصه پیوندی خواص خودرا نگاه داشته وقسمتroot stockخواص خودرا حفظ میکندخواص جنیتیکی راتعغیرنمیدهد.چرا؟ تخم که ازیک درخت پیوندی اصلاح شده گرفته ودوباره کشت گرددمیوه ان خواص میوه الی رانداردبخاطریکه میوه ازیک بخش تولید میشودتخم ازدیگربخش تولید میشودوریشه ازبخش دیگرتولید میگرددهرکدام کروموزم هاوخواص جنتیکی خودرادارد.
درخت پیوندی ازدرخت تخمی کرده زودتربه حاصل میاید (2-3سال)پیوندبایددرقسمت بالاتر10-15سانتی مترازسطح زمین درشاخه متوسط ونه درشاخه بسیارقوی صورت گیرد.
پیوندکه درشاخه ضعیف صورت گیردنسبت به شاخه قوی زودتربه حاصل می اید،پندک پیوندباید درماه حمل ،جوزا،وسنبله صورت گیرد.پیوندبایدهمیشه درمرحله استراحت صورت گیرد.
1. Fall budding
A-T- budding
B-patch budding
C-Ring budding
این نوع پیونداز15اسدتا15سنبله صورت میگرد.وهمچنان Mix buddingهم برای پیوند استفاده شده میتواند.
نوت : گرفتن برگ شاخه پیوندی بخاطراست که تعرق صورت نمیگرد،قسمت پیوندی حداقل ازسطح خاک 10سانتی متربالاباشد بخاطریکه قسمت پیوندریشه نگیرد.
بعدازمدت 20روزتااینکه درقسمت پیوندتاب خورده است ان رابازنموده قبل ازانیکه نموع شروع گردد قسمت بالای پندک راقطع میکنیم.
نوت: بعدازاین که نهال به فعالیت رشدونمواغازنمودموادغذایی مغلق که دربدن ان ذخیره است به مواد ساده ترتبدیل گردیده به مصرف میرسد.
1. نشایسته به قندیاگلوکوزتبدیل میگردد.
2. پروتین به امینواسیدها تبدیل میگردد.
3. شمع به
4. فایبربه
ازخاطریکه خطرات بادویاشمال باشتاشاخچه پیوندرانشکندroot stockراازقسمت پندک 15سانتی متر بالاترقطع کرده وپیوندرابه ان بسته میکنیم وقتیکه شاخچه پیوند ازخطرخلاص گردیدroot stockراازقسمت بالای پیوند قطع مینمایم.
نوت : برای یک نهال یک پیوندصورت میگیردنه دوپیوند.
Spring budding از15حمل الااوایل ماه ثورصورت میگرد،وقتیکه پیوندخزانی خساره مندیاناکام گردیدبعداز Spring buddingاستفاده میگردد، Spring buddingباید دروقت dormancy صورت میگرد.شاخچه نهالی پیوندی رادروقت dormancyکه ازنموخبردارنباشدقطع کرده دریک جای سردومرطوب نگهداری گرددتاوقتیکه نموی نهال هاشروع گردیده وپندک های ان سبزگردیده تاپوست ان به اسانی جداگرددپیوندراشروع میکنم.
یاشاخچه های پیوندی رادرفصل نموی نهال هاازمناطق حشک اورده پیوند میکنیم.
سوال :- ده فرق بین buddingو Graftingرابنوسید؟
برای موفقیت درپیوند چهاراصول مراعات گردد.
1. ساین وروستاک باهم موافق باشد.
2. Cambium ساین وروستاک باهم بچسپد.
3. عملیه پیوندبایددروقت مناسب صورت بگردوخودی root stockوساین درحالت فوراپیوند بسته شودبخاطریکه نتیجه صورت نگرفته پیوندخشک میگردد.
4. بعدازپیوندکردن مواضبت جدی ازپیوند صورت بگرد.بطورمثال نگذاشتن شاخچه دیگر،اب دادن،ازبین بردن گیاه هرزه،حفاظت ازافات،قارچکشها وغیره...
انواع شاخچه پیوند:
1.
2. splice grafting
3. cleft grafting
4. bridge grafting(پیوندترمیماتی )
5. ) approach grafting پیوندبغل کشی است(
سوال :- فرق بین تقسیم بندی learning وcutting چیست؟
: Chip budding: درماه حمل قبل ازنموی فعال صورت میگرد،درانگور،سیب،ناک وغیره...
Patch budding: دروقت نموی فعال صورت میگرد.دربهاروخزان پیوندصورت میگرد. Patch buddingباید چوب نداشته باشدتنهاپندک همرای پوست گرفته شود.این نوع پیونددرمیوه خسته سنگی صورت میگرد.
Layeringبدوقسم است
1. Mound layering تپه مانند
دراوایل بهار 2،5سانتی متر بالای قطع میگردد،بعدازاین که نهال 20-25سانتی متر دربیخ ان خاک انداخته شود تاریشه بگرد،ارتفاع خاک از20-25سانتی متر انداخته میشودخاک تدریجی ریخته شود فاصله بین دونبات از30-38سانتی متر میباشد.
2. Treach layering قیرمانند.
3. treach layering خندق مانند
نهالها به زاویه 45درجه سانتی گراد غرس گرددبعدازیک سال درفصل بهارقبل ازنموی نهال هاراخم داده شاخه های ضعیف ان راقطع کرده شاخه های قوی ان راقسمت نوک شان را قطع میکنیم وشاخه ضعیف ان ازبیخ قطع میگردد و2سانتی متر خاک بالای ان انداخته میشودوشاخه های باید درحالت استراحت قرارداشته باشد .
درفصل بهارنهال راهاازریشه مادری قطع کرده ودرقوریه انتقال داده شود،درماسنبله پیوندگردداین نوع layeringدرروستاک های سیب وmalling صورت میگرد.
نوت : نهال باید قبل ازبرگ کردن دروقت پندک انتقال یابد بخاطریکه برگهاسبب تبخیرمیگرددوتوازن رابرهم میزند.
فاصله بین دونبات درعین نبات 46-75سانتی مترمیباشدوفاصله بین قطارنظربه استعمال وسایل است (1،5متر-2،5متر)این بطریقه colonel root stock میباشد.
درفصل بهار این شاخه هارا تولید میکندکه بنام runnerیادمیگردد،ساقه های که افقی عرض اندام میکند مربوط به روزهای کوتاه است
a. تکثیران توسط runner
ازقسمت بنددوم ان ریشه تشکیل گردیده ریشه راتشکیل میدهدهمچنان این بته هادوباره وقتیکه runnerتشکیل گردید runnerتشکیل داده ازبند دوم ان دوباره بته بوجود میاید ازیک بته چندین runnerتشکیل گردیده وهرکدام دریان runnerهاقابلیت تشکیل یک بته را دارامیباشد واین عملیه بصورت طبیعی واقع گردیده ،بته ها سریع ترتشکیل میگردد.
تکثیرازطریق تخم بخاطرنسل گیری استفاده میشودصورت میگیرد،تکثیرازطریق بته بهتر ازطریق تکثیرتخم میباشد،چراکه ازطریق تخم دیربه عمل میاید.
b. تکثیرتوسط crown division یک بته دارای چندین ساقه میباشدمیتوان crown
Division هرساقه رابایک تعدادریشه قطع کرده درجای دیگرغرس نمود.
نوت : توت زمینی بدوقسم است بعضی انواع شان دریک سال یک مرتبه میوه میدهند (درفصل بهار)بعضی شان دریک سال دومرتبه میوه میدهد(درفصل بهاروتابستان)این میوه باید درحالت machor جمع اوری گردیده وبه مارکیت هاانتقال شودبخاطریکه بسیار ضعیف میباشددروقت انتقال خراب میگردد.
نوت : پندک میوری بنام auxiliary bud یادمیگرددکه ازaxial درپیونداستفاده صورت میگردوauxilاست که نمومیکند وساین رابوجودمیاورد،پیوندجوزایی پیوندرادرقسمت میگذاریم که چهاربرگ درزیران گذاشته شود وبعدازدوهفته چهاربرگ درقسمت بالای پندک گذاشته root stock راقطع مینمایم وقتیکه ساین به 20-30سانتی متررسیدوخودکیفاگردیداز قسمت بیخ ساین باقی مانده root stockراقطع مینمایم.
Spring budding دربهارصورت میگرد.
2. Arid مناطق کم بارانی.
3. Semi arid مناطق نیمه خشک.
4. Rain fed مناطق کم باران ابیاری میگردد.
چگونه میتواندازپوست سخت قلمه بدرمیشود؟
2. ازقسمت قطع شده قلمه یاازمناطق زخمی شده قلمه ریشه بدرمیگردد.
درقسمت که chlorine Camay باشدان سخت است،ریشه رانمیگذاردبدرشوددراین صورت ریشه ازقسمت های قطع شده قلمه باقسمت های زخمی شده قلمه بدرمیشوددرقلمه که طبقه chlorine Camay نباشدریشه هاازدوطرف قلمه مساویانه بدرمیشود.
2. CHO
3. rooting factor
این فکتورهادربرگها،درنوک نوده ها(شاخچه ها)تشکیل میگرددقلمه که برگ نداشته باشداین فکتورهادرپندک هاتشکیل میگردددرصورتیکه پندک نداشته باشدریشه نمیگرد،وقتیکه قلمه راقطع میکنیم کوشش گرددیک پندک درزیران وجودداشته باشد.
قلمه باید ازشاخه های کوچک یک ساله گرفته شودبخاطریکه فعالیت شان زیاداست (بهتراست)امادربعضی درخت هامثل زیتون وانجیرقلمه دوساله گرفته میشودبخاطریکه preformed rooting tails که عبارت است ازاساس ریشه میباشددرظرف دوسال دراین نوع درخت هاتشکیل میگردد.
قلمه ازنگاه شکل به سه قسم است :
1. straisht نموی یک ساله میباشد
2. heelنموی سه ساله میباشد
3. malletنموی دوساله میباشد
قلمه بایدازطرف جنوب درگرفته شودبخاطریکه ازجنوب افتاب زیادمیباشد،قلمه بایددرحالت استراحت (dormant)صورت بگیرد.
Semi hard wood قلمه های که درحالت dormantونیمه سخت میباشدودردرختان همیشه سبزمیباشد.
نوت : حشره ریشه که انگوررامیخوردبنام phylloxera یادمیگردداین نوع حشره درامریکازیادمیباشدوانگورکه درانجاوجودداردریشه ان راحشره متذکره خورده نمیتوانداماکیفیت انگوران پاین بوده بناانگورراپیوندمیکنند.
اندازه قلمه از10-76سانتی مترمیباشد،یک قلمه حداقل دوپندک داشته باشدیکی ان زیرخاک ودیگری ان بالای خاک یک قسمت ازشاخ دوساله همرای نموی یک ساله ویاقسمت ازشاخ دوساله ویک قسمت ازشاخ سه ساله ویک قسمت ازشاخ نموی یکساله قلمه راقطع کرده وقلمه گرفته میشود واین نوع قلمه درانجیر،زیتون ودیگردرختان همیشه سبزصورت میگرد،نوده دوساله بخاطری استفاده میشودکه دران اساس ریشه یاpreformed root initials موجودمیباشد.
Auxin هابشکل پودروهم بشکل اب ازدرخت وبصورت مصنوعی هم بوجودمی اید.
قلمه هارامیتوان در Auxinکه بشکل پودریااب تهیه شده است غوطه نموده بعداغرس نموددراین صورت اول بایدتوسط یک چوب زمینی راسوراخ نموده وبعداقلمه غرس گردد.
انواع درختان که قلمه میگرددقرارذیل میباشند:
انگور،بهی ،انار،توت ،سنجید،شفتالو،بادام وغیره...،طول قلمه semi cutting از7،5-تا15سانتی مترمیباشد.درامریکاچهارمغزپیوندمیشودبخاطریکه درسیستم ریشه درانجاامراض وجددارد.درافغانستان این نوع مرض وجودندارداماپیوندموثیرمیباشدبخاطریکه ورایتی های خوب درچهارمغزبوجودامده که میتوان ان راازطریق پیوندبدست اورد.
پیوندناک بالی بهی نتیجه خوب میدهداما درسیب نتیجه خوب نمیدهدبخاطریکه توافق نکرده عمرش از9 سال زیادنمیباشد.
1. اولین Auxinطبعی شناخته شده بنام indoleacetic acid میباشدکه درنقاط فعال نبات ساخته میشود.
2. میباشدکه طبیعی میباشد.
3. مصنوعی میباشد.
درساختمان ریشه IABموثیرتراست اگرIABباNAAمخلوط نمایم وIABدرتمام جامروج است وچندین نوع میباشد،اگرمقداری IABزیادشودضررندارد.هرقلمه که همرای IABریشه نکشیدهمرای اگزین ها ریشه کشیده نمیتواند.
نوت : Auxin هامستقیمادراب قابل حل نیست ازطریق الکول های مختلف یاپوتاشیم حل میگرددوAuxinهابه قسم پودرومایع تیارمیگرددوقسم پودری ان همرای Talcمسوکانی تیارمیگردdilute solution=20ppm to 200ppm or 1grm to 1 litter water ترکیب میگردد.
a. طریقه استعمال Auxinبشکل مایع
Concentrated solution=500-1000ppmاز 500-1000ppmغلظت دارد،مدت غوطه کردن دراین نوه 24ساعت میباشد500-1000ppmp pilot solution از500-1000ppmغلظت دارددرمدت غوطه نمودن دراین نوع از3-5سانیه میباشد.
2. یخزدگی یاخطرسردی است،منطقه بایدازاهالی پرسان شودکه درماه حمل پل های زردالووغیره راخنک میزندیاخیر(منطقه خطردی زدن سردی زدن رانداشته باشد)
3. F.accessباشدمردممیتوانندبه انجابروند
4. خاک بایدمناسب وقوی باشد.
5. Drain ago (زه کشی) بایدزمین یک مترعمقاکنده شودوخاک درسطح یک متردیده شودکه درعمق یک مترخاک سخت نباشدبخاطریکه دربعضی زمین هابعداز20سانتی مترخاک منگ داردیده میشودکه جذب اب دران مشکل میباشد.
6. قبلادرانجاقوریه نباشد
|
seed |
cutting |
Root stock | |
|
1 |
تلخ almond |
دوساله fig |
Apple |
|
2 |
تلخ apricot |
یک دوساله pomegranate |
Pear |
|
3 |
کلان باشدwalnut |
دوساله وسه ساله olive |
Apricot |
|
4 |
کورک pistachio |
یک ساله quince |
|
|
5 |
خشک mulberry |
انگورgrape |
Almond |
|
6 |
ترش باشدcitrus |
|
peach |
|
7 |
دیرس باشدpeach |
|
|
اول پاروحیوانی زده شود بعدادوپل شودبعداکود DAP بازنه پل گرددبعدازان یوریااستعمال شودبازنه پل گردد.تخم باید 60ساعت قبل اززرع کردن دراب ترگردد،تخم زردالوبایدتلخ باشدوعمرش تا5سال است.اول باید تخم دریک ظرف اب انداخته شودوپوچک ان دورکرده شودوشیره زردالوکه درتخم چسپیده میباشدکف زده تخم راپاک کرده شودبعداتخم رادریک ظرف گذاشته شودبعدابرای مدت 24ساعت تخم رادراب گذاشته شوددوباره تخم راازاب کشیده درظرف برای مدت 24ساعت دراب گذاشته شودودراین حالت بایدقوریه اماده باشدوتخم هارادربالای جویک هاکه فاصله بین دونبات 10-12سانتی متر باشد زرع نموده وبالای تخم به اندازه3سانتی مترخاک سست انداخته شود،هرتخم پنج برابرقطرخودچقورشانده شود.
قبل ازشاندن تخم جویه هابایداب یاری گرددبعدازشاندن تخم اگرطوبت زمین کم باشددفعتاابیاری گردددرغیران فردای انروزبایدابیاری گرددودرطول هفته یک مرتبه حتمابایدابیاری گرددمخصوص درزمستان ابیاری اگرنگرددتخم هاسبزنمیشود.بعدازسبزشدن مقداری10kg وبعدازیک ماه مقداری 15kg کودیوریااستعمال گرددوبعدازاستعمال کودزودزودابیاری گردد،وقتیکه قطرنهال ازیک دوسانتی شده باشددراین صورت متوقف میدهیم دراول جوزاشاخ های نهال راازسطح زمین زمین تا25سانتی مترزده شود وپیوندازطرف شمال صورت بگیردویک روزپیش ازپیوندمقداری 5kg یوریادریک جریب زمینداده شودبخاطری که درخت های نهالی دراین صورت اب زیادراجذب کرده وعملیه پیوندخوب ترصورت میگیرد.
2. اب جویه هارامیتوان کنترول کردوهم خشاوه وعملیات کاراسان میباشد.
3. میوه جات خسته سنگی باید بالای پشته کشت شودبخاطریکه این نوع میوه هاازاب خوش اش می اید.
4. سیستم جویه بشکل zigzag نتیجه خوب نداردبخاطریکه نمیتوان اب راکنترول کرد.
سیب بصورت عموم ازاب خوشش میاید درمقابل سیرابی مقاومت دارد،سیب درکردهموارکشت شده میتواند امادر پلوان خوب تراست ،ازطریقه دیگرهم میتوان تخم سیب رادریک بکس همرای سرمه ریگ گذاشت،دریک بکس اول سرمه ریگ راانداخته بعداتخم سیبراگذاشته دوباره ریگ وتخم راتکرارپرکرده وبکس رادریک جای سایه که رطوبت اش حفظ باشدگذاشت وبعدادرفصل شاندن تخم سیب اماده گردیده ودرپلوان هابه اندازه معین شانده شود
نوت :- درمناطق که بادهای شدید باشدنهالهارامایل بطرف شمال شانده شود.
سوال :- مساحت یک جریب زمین رااگرشفتالوکشت شودومساحت بین دودرخت 4میتروبین دوقطارفاصله 4میترباشدتعدادنهال ها دریک جریب زمین نهال میشود؟
جواب :- دراین صورت فاصله بین دودرخت راضرب بین دوقطارکرده و2000مترزمین راتقسیم حاصل ان میکنیم
جواب :- یا در300مترمربعه تعداد1250قلمه غرس شده میتواند.
سوال :- دهقان میخواهدمساحت 1000مترمربعه زمین راتخم زردالوکشت کندمعلوم نمایدکه در1000مترمربعه زمین چندکیلوگرام تخم ضرورت است ؟
جواب :- دراین صورت مقداری تخم را دریک مترمربع دریافت نموده بعدااوسط تعدادتخم دریک کیلوگرام راضرب خالص بودن تخم جرنیشین ضرب کرده وبعدامساحت زمین راضرب تعدادتخم دریک مترمربعه نموده وحاصل ان را تقسیم عملیه قبلی مینمایم وازجمله 6/1ان منفی میکنیم بخاطری راه رو،جوی وغیره...
اول مقداری تخم رادریک مترمربعه پیدامیکنیم،فاصله بین دوتخم 10سانتی متروفاصله بین دوقطار70سانتی متر میباشد.
سوال :-اگرمامیخواهیم در500مترمربعه قوریه زردالوراکه فاصله بین دوتخم 12ساتی متروفاصله بین قطار75سانتی مترومقداری تخم دریک کیلوگرام 500دانه باشدفیصدی خالص بودن ان %99وجوانه زدنان %90وفیصدی زنده ماندن ان %95باشدبه چه مقدارتخم ضرورت داریم ؟
جواب :- اول مساحت یک تخم راپیداکردهویک مترمربعه باتقسیم انموده وتعدادتخم رادریک مترمربعه دریافت میکنیم بعدامساحت زمین موردنظرراضرب تعدادتخم دریک مترمربعه نموده وحاصل ان رابالای اوسط تعدادتخم درفی کیلوگرام ضرب خالص بودن (%0،99)جرمینشن (%0،95)وفیصدی زنده ماندن (%0،90)تقسیم نموده وحاصل ان رامنف 6/1حصه مینمایم.
در500مترمربعه زمین مقداری 10،94کیلوگرام تخم ضرورت است .
b. Fruit tree nucleus nursery قوریه مرکزی درفارم های تحقیاتی فارم های دولتی ایجادشودومتشکیل ازچهارقسمت است.
a. Germ plasma collection میوه خارجی وبومی رایک جای کرده کشت وتربیه کرده بنام Germ plasma collectionیادمیشود.در Germ plasma collectionبایدازهرنوع ورایتی حداقل ازچهارنهال کم نباشد.
a. Scion wood production یاشاخه تولیدپندک،الو،گیلاس،سیب به تنهایی القاح شده نمیتواندبایدبه تناسب ان درخت که به القاح ان ضرورت است درنظرگرفته شود.
درخت های که برای scionشانده شود،مصافه ان 2تا2،5مترمیباشد.وهرسال %60شاخه بری بایدشودوبعدازشاخه بری کودیوریاواب داده شودوساقه دروقت پیوند گرفتن از50سانتی کم نباشد.
a. Root stockپایه مادری:
a. قددرخت راکوتاه میکند.
b. ورودبه حاصل بیاید.
انگوردرمناطق گرم از25دلو تا15حوت شاخه بری گردد امادرمناطق سرداز15حوت تا15حمل شاخه بری گردد.هرمیوه راکه ازان scion میگریم بایدبشناسیم که ازکدام نوع میباشدوهمچنان ساین که میگریم بایدامراض نداشته باشد.
وقتیکه scion راقطع کردیم عاجل برگ های ان راقطع میکنیم بخاطریکه تبخیرصورت نگیرد
1. توافق یاadaptation میباشد.
a. اقلیم
b. مارکیت
مثلا درسیب برای پندک وگل به حرارت سردی واستراحت کافی ضرورت دارد.
2. ورایتی موردنظردرباغ ضرورت است.
3. policing
4. فاصله یا spacing میباشد،نقشه باغ به سه نوع است.
الف :- مربع ب :- مثلث ج :- suitcase میباشد،و چارمغزبه leader system تربیه میگردد.
Bourdon paste محلول است که بعدازقطع کردن شاخه یانهال درقسمت قطع شده زده میشودکه سبب جلوگیری مرض وریختن شیره میگردد
1. بایدبرای یک میوه بایه مادری راانتخاب کرد وپایه مادری بایددوخصوصیت داشته باشد.
a. بایدزودرس باشد.
b. قدکوتاه داشته باشد.
2. درفی واحد زمین
Clonal root stock ریشته ازنباتات که همان خواص مادری راداشته باشدواین ریشته دوخاصیت منفی دارد.
a. سیستم ریشه شان ضعیف میباشد
b. اگریک مرض متوجه یک درخت گردید تمام درختان دیگررامصاب میسازددراین صورت درخت مصاب بایدعجل ازبین برده یاتداوی شود.
بطورمثال :- Clonal root stock اگریک درخت رامرض بگیردتمام همنوع درخت را درظرف سه یاچهارروزمصاب میسازدامادرseed root stock چنین نمیباشد.
1. پایه مادری سیب دونوع پایه مادری میداشته باشد:
a. پایه های مادری تخمی : تخم سیب باید ازنوع خشک جمع اوری گردیده تخم جمع اوری شده رابعدازشستن درافتاب سه یاچهارروزهموارگرددتاحشک شود،تخم سیب مدت 120روزبه یک هوای سردی مرطوب ضرورت دارد.هوای سرد( 5-4) درجه باشدوعمرتخم سیب 2-3 سال است بایددرعقرب یاقوس خشک گردد
2. پایه های مادری Clonalسیب : برای سیب پایه های مادری زیاداست ولی سلسله ان بسیارمهم میباشد
a. East malign ( 26-1) است
b. سلسله دیگری Malign mervten که سلسله ان 115-101است که بنام MM 111یادمیشود.
اول :- MM 111 این روستاک درخت بزرگ را تولیدمیکندیعنی به اندازه %85-75 درخت استندردراتولیدمیکندیابه عباره دیگر25-15قددرخت راکنترول میکندوهم درمقابل خشکی نسبت بهدیگرپایه مادری مقاومت دارد.وهمچنان درمقابل پخته گک سیب مقاومت دارداین پایه مادری بشکل TreachوMound تکثیرمیگردددرصورتیکه شمامیخواهیدscinراتولیدکنیدبایدMother root stock بالای MM 111 پیوندمیشودبخاطریکه شاخ زیادمیدهد.
روستاک های که از MM 111است فاصله درخت باید7*7باشددرصورتیکه Mother root stock ان قدپخش باشدفاصله بین دونبات کمترساخته شود.
دوم :- MM 106 این پایه مادری درخاکهای سبک ،ریگی وخوب زه کشی شده توافق دارد،این پایه مادری درخاک %70-60درخت استندردرابوجو دمیاوردویابه عباره دیگر%40-30قددرخت راکنترول میکند سیستم ریشه های شان قوی است وبه تکیه گاه ضرورت نداردودرمقابل پخته گک سیب مقاومتداردولی درمقابل fire blight این پایه مادری درمناطق که ارتفاع ازسطح بحرزیاداست مثل وردک،لوگرغزنی همچنان این روستاک ذریعه mound ,treachتکثیرمیشودویکی ازخصوصیات خوب این است که شکرراتولیدنمیکندتمام انواع نورمال وسپرتایپ تولیدنمیکند.
سوم :- M 9 root stock قدپخش است و%65-60 قددرخت راکنترول میکند،نموی ضعیف راتشویق میکندوقتیکه نموضعیف بودزود سری حاصل میایدسیستم ریشه شان ضعیف است ( به تکیه ضرورت دارد ) زودسری حاصل میایدحاصل زیادمیدهدوکیفیت میوه ان خوب است ودرمقابل خشکی مقاومت نداشته وبه خاک های قوی ضرورت دارداین پایه مادری توسط treach تکثیر میشود ولی متوانیم توسط Mound learing تکثیرنمایم.
چهارم :- E M 26 این پایه مادری نسبت M 9 نموی قوی داردویک تکیه گاه خوب نیست ولی به تکیه گاه ضرورت داردزودسری حاصل می ایدوتولیدشان زیاداست این روستاک بعداز پیوند یک سال بعدمیوه تولید میکند ولی یکی شان زیاداست .ولی یکی ازخصوصیات توافق این روستاک این است که به خاک خشک حساس است همچنان درمقابل سردی حساس است این روستاک ذریعه Mound learing treach تکثیرمیشودفاصله بین درخت 8-10فت یا3،3مترمیباشد.
پنجم :- EM 7 این روستاک تقریبا%50نموی بدنی شان نیست EM 9 زیاداست یعنی تقریباروستاک نیمه قدپخش است.بعدازپیوند5سال بعدسری حاصل میاید بالای این پایه مادری سیب سرخ red delicious بایدپیوند نشود.
یکی ازخصوصیات این روستاک این است که درمقابل خاک های خشک ومرطوب مقاومت داردبصورت عموم به تمام خاک توافق دارداین روستاک بشکل Mound learing تکثیرمیشوداکثریت سیب بالای این پیوندشده میتواندوحاصل خوب میدهد.
1. : Quince BA29این پایه مادری به انواع ناک های abet fetal William موافقیت نداردجهت حل این مشکل بایدازپیوندوسطی استفاده شود.
ناک های که جهت میانجی استفاده میشودعبارت انداز anjon و barthlethمیباشد،این پایه مادری نموی قوی بدنی راتشویق نموده ودرمقابل خاک های اهکی مقاومت دارد،درخت اهسته اهسته سری حاصل بیایدولی حاصل درخت بسیارزیاداست توسط mound وقلمه تکثیرمیشود.
2. Quince 332 (بهی است) عدم مطابقت این پایه مادری مانندپایه مادری 29 BA میباشد،زودسری حاصل میایدوحاصل خوب میدهدوتکثیرشان توسط قلمه وmound بدست می اید.
Cutting
3. Hawthorn: - این پایه مادری نسبت به 332نموی شان ضعیف است،مقابل خشکی وخاک های اهکی مقاومت دارد.این پایه مادری شکرزیادتولید میکند بهمین خاطراست که به سیستم mound learing تکثیرمیشود.
PSB2:- روستاک های است که همرای تمام شفالووشلیل پیوندموافقت دارددرخاک های کلی واهکی موافقت داردوتوسط تخم تکثیر میشود.
پایه های مادری زردالو
1. پایه های مادری تخمی زردالو :- عمرشان 5سال است دوره استراحت شان دوماه است وتخم زردالوتلخک گرفته میشود.
Mirabolan 29 C نموی بدنی شان %20 نسبت به اصل روستاک بیشتراست برای تمام انواع خاک مناسب است ،زودسری حاصل می ایدوحاصل زیادمیدهدتوسط قلمه تکثیرمیگردد
روستاک های الو
Treanch learingn نهال راازاین طریق تکثیرمیکنندکه شکرتولیدنکنند.
تقضا توافق انتخاب ساحه خطرسردزدن اب
1. زردالو:-
درزردالوبایدتخم تلخ استفاده شودبخاطریکه نموی بدنی شان قوی میباشدوتخم کلان زردالوبایدکلان باشد،درصورتیکه تخم تلخ پیدانشدازتخم شرین استفاده شودامانموی بدنی شان ضعیف میباشد.
درشاندن زردالوبایدنوک باریک تخم طرف پاین باشد،تخم زردالوبایدتثبیت گردد.
طریقه تثبیت زردالو100دانه تخم رابعدازترنمودن 66ساعت دریخچال برای مدت یک ماه به درجه حرارت 3-4درجه گذاشته شودفیصدی جوانه زدن ان معلوم میگردد.
تخم زردالوزه 2ماه استراحت وهوای سردضرورت دارد،بمجردکه دراب ترکردیم تخم های که بالای اب ایستادان هارادورمیکنیم.
2. Almond bitter ( بادام تلخ )
بادام بایدتلخ باشدفاعده تلخ بودن ان است که موش نمیخورد،سیستم ریشه قوی دارد،دربادام ازتخم شرین ووحشی استفاده نگردد،به یک ماه استراحت ضرورت دارد،بعدازترکردن برای مدت 24ساعت بادام پوچک ان راکه روی اب قراردارددورکرد.
3. تخم شفتالوبایدازنوع دیررس باشدبخاطریکه تخم شفتالوی دیررس پخته میباشدویاقابلیت سبزشدن ان زیادمیباشدتخم شفتالوی دیررس خوردبوده وتخم شفتالوی زودرس کلان میباشد،اماخسته ان قوی نمیباشد.
عمرشفتالواز1-3 سال است %85-90 روزبه استراحت ضرورت دارد،اگرشفتالوبالای بادام پیوندشودعمرش درازمیباشدمیوه اش اب دارنمیباشد،زودسری حاصل نمی اید،نموی بدنی شان کم است.اگرشفتالوبالای شفتالوپیوندگرددزودسری حاصل می ایدمیوه شان اب داربوده عمرش کوتاه میباشد.
نوت :- درزمین که قوریه تشکیل میشود15kg /DAPانداخته شوددرصورتیکه زمین لاغرباشدتا50kg DAP مصرف گردد،درمناطق گرم قوریه درماه عقرب ورمناطق سرددرماه قوس تهیه گردد.
b. کورک
درپشته بدوقسم شانده میشود
a. درپلاستیک اماکون پلاستیک سوراخ نباشدوازبغل پلاستیک سوراخ شود.
b. بطورمستقیم درزمین شانده میشود،پشته 2-3ماه بایدازقوریه انتقال داده درجای موردنظرشانده شود.
نوت :- قوریه بعدازشاندن تخم اگربارندگی نباشدحداقل هفته یک مرتبه اب داده شوداگراب داده نشودتخم سبزنمیکند.
درماه حمل قوریه بایدخشاوه گردد.بعدازسبزشدن 15kg یوریاداده شودبعدازیک ماه 15kg دیگرداده شود.اگرنهال ضعیف باشد15kgدیگریوریاداده شودکه جمعا45kg یوریامیشود.
نهال خسته سنگی درمناطق گرم وسرددرماه عقرب ،قوس،جدی انتقال یابد.نهال fame یاسیبی درحوت حمل انتقال میابد.نهال بایدقبل ازکشیدن اززمین ابیاری گرددبخاطریکه به اسانی همرای خاک گرفته میشود.
پرورش انگور
بصورت عموم درافغانستان دوجنس انگور وجودارد:
a. Vitis Vinifera
b. Mous cadin ceae
خاصیت این دونوع انگوراین است که پوست ازگوشت جدانمیشودوتمام انواع انگورمربوط به فامل Vitaceae میباشد.نظربه راپورعالم فرانسوی بنام Gallet درافغانستان 117نوع انگوروجودادارد.96 نوع انگورتوسط داکترشیرازتمام افغانستان جمع اوری شده که این 96 نوع دراصل 45 نوع است نظربه تعغیرات جنتیکی وانتقال ازیک ساحه به ساحه دیگربه 96 نوع افزایش یافته است.
قلمه انتخاب شده ازتاک های 5-6 ساله گرفته شودقلمه از35-40سانتی مترکم ویازیادالبته درقوریه،فاصله بین پندک های نوده زیادنباشد،حداقل یک قلمه دادرای 5پندک باشدوازتاک که قلمه میگریم مبتلابه افات وامراض نباشد.
قلمه انتخاب شده بهه این شکل میباشدیعنی 12-تا20سانتی متر باشد.
قلمه کج شانده نشودقسمیکه زیرخاک میشودبه IBA معامله شود500گرام پودر IBA به 500قلمه کفایت میکند.
فاصله بین دونبات درقوریه 20سانتی متر وفاصله بین دوقطار 120سانتی مترباشدزمانیکه قلمه را درزمین میگذاریم اولاجای قلمه راسوراخ مینمایم بعداقلمه رامیگذاریم.بعدا10-15سانتی مترنمویک نوده قوی راانتخاب کرده نوده ضعیف راازنوک قطع میکنیم،درمناطق سردسیراز15حوت تا15حمل میتوانیم به باغ انتقال دهیم.
نوت :- قوریه جورکردن کارموسیسه است ولی دهقان قلمه رابه طول 80-100سانتی مترقطع میکنندومستقیمادرباغ غرس میکنند.دیگربشکل نوده میتوان قلمه راقطع کردالبته این قلمه همرای یک مقدارچوب نوده سال گذشته قطع میشود.قلمه نوده بسیارمطمعین است ولی تاک هابندرت یافت میشود.
خرابی این سیستم تربیه این است که انگوربه روی زمین تماس پیدامیکند ودراین سیتم یک نوده رادرازگذاشته وبه اطراف تاک پیچ میدهیم.
2. بشکل پالیز:- Vine ( پالیز ) تاک ازجمله نبات Vineاست وخراب ترین سیستم تربیه انگوردرافغانستان است بخاطریکه انگوربه خاک تماس میکند،دواپاشی ودیگر عملیات زراعتی بصورت درست انجام نمیشود.
3. تربیه انگوردربالای دیوار:- این سیستم درهرات،قندهار رایج است دراین سیستم انگوررابطرف جنوب دیوارمیگذارندبخاطریکه درزمستان ازخطرسردزدن مسؤن بماند.
4. تربیه انگور دربالای درختان:- این سیستم خوب نیست پرنده هاانگور رامیخورند.
5. سیستم چایله :- دراین سییستم گیاه هرزه خوب کنترول میشودواپاشی ودیگروعملیات زراعتی بصورت درست انجام میشود.
مثال دوم :- درسال 5-6 نوده راانتخاب نموده ومتباقی ان راقطع میکنیم وفاصله بین شان 10- 20 سانتی مترخوب است بعداهرکدام رابه دوپندک گذاشته قطع میکنیم درانگور هرقدرکه نوده راکوتاه قطع نمایدنوده درازتولیدمیند.
مثال سوم :- درسال سوم هرکدام دودونوده تولیدمیکندونوده های قطع شده سال دوم درحقیقت بازومیباشد،اگرانگورکشمشی باشد نودهشان را4-6 پندک قطع میکنیم بعدامیبینیم که بازوهاکم باشددوباره نوده هارابخاطر ازدیادبازوقطع مینایم اگرنهال 10-15پندک داشته باشدبنام cane یادمیشوداگر2-5پندک قطع کنیم بنام spur یادمیشود.
درسال چهارم وپنجم شاخه بری تاک بصورت معمول اجرامیشودوبعدازسال ششم پایه هارادورمیکنیم.اگرتاک راشاخه بری کنیم میوه کم میدهدواگرشاخه بری نشودمیوه زیادمیدهداماکیفیت میوه شان خراب است.
اگرانگورکشمشی برابه 6 پندک قطع کنیم تمام نوده هامیوه میدهدولی سال اینده میوهه نمیدهد،نوده انگورکشمشی بایداز6پندک درازترقطع شود.
D – D – D این شاخ بری برای اصلاح نمودن ویاشاخه بری اصلاحی مینامند خشک،مرده،مریض.
شاخه بری %50برای میوه صورت میگردونوده هارا4-5پندک قطع میکنیم و%50نوده هارا به دوپندک قطع میکنیم بخاطری سال اینده،دواصطلاح درانگورزیاداستعمال میشود:
1. سیستم شاخه بری است که یک نوده را2-6 پندک قطع شود.
2. سیستم شاخه بری است که یک نوده رابه 8-18پندک قطع کوتاه میشود.
Spar عبارت ازنوده های کوتاه تولیدکننده میوه است.
تمام سیستم های پنجگانه رامیتوان به این دورویش شاخه بری نمایم درجهان دونوع سییتم تربیه وی وجوددارد.
1. Head pruning دراین سیستم شاخه هادرقسمت بالاتجمع میکند.
2. Cordon pruning که بدوقسم است:
a. Umi - latral به یک طرف نوده حرکت داده میشود.
b. Bi – latra شاخه هایابازوهابه دوطرف چایله میرودنمتوانیم دراین سیستم چالیه رادورکنیم.
ختم
با اميد موفقعيت هاي بيشتر وبهترشما


